Düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde kararlaştırılan teslim tarihinden sonra taşınmazın teslim edilmemesi hâlinde, sözleşmede öngörülen aylık cezai şart, öngörülen teslim tarihi ile dava tarihi arasındaki süre esas alınarak hesaplanır.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/823 E., 2025/1923 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2018/120 E., 2021/1248 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı ile davalı ... Oto. San. ve Tic. A.Ş. arasında Beyoğlu 21. Noterliğinde 14.08.20 14... yevmiye numarası ile "Taşınmaz Mal Satış Vaadi Sözleşmesi" düzenlendiğini, sözleşmedeki bedelin bir kısmının senet karşılığı ödendiğini, kalan 115.000,00 TL bakiyenin ise ... Finans A.Ş’den bağlı kredi/konut kredisi kullanılarak ödendiğini, sözleşmedeki tüm edimlerin eksiksiz yerine getirildiğini, ancak davalı Şirketin sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmediğini, taşınmaz öngörülen sürede teslim edilmemesine rağmen tazminata ilişkin ödemenin yapılmadığını ileri sürerek; İstanbul ili, Sancaktepe ilçesi, Samandıra Mah. 1933 sayılı parsel, C2 Blok 4. Kat 19 numarada kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, satış vaadi sözleşmesi imzalandığı tarihten sonra konulan ipoteklerin fekkine, sözleşmeden kaynaklı cezai şart gibi her türlü alacakla birlikte ayrıca uğranılan tüm zararlardan (kira bedeli vs.) şimdilik 5.000,00 TL'sinin davalılardan tahsiline, sözleşmenin ifası mümkün değilse sözleşmenin feshi ile, yapılan tüm ödemelerin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... Oto. San.ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu taleplerinin belirsiz olduğunu, hem cezai şart hem de kira bedeli talep edemeyeceğini, davacının dava kapsamındaki tüm taleplerinin birbiri ile çeliştiğini ileri sürerek davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
2. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin satış vaadi sözleşmesinin tarafı olmadığını, tapu iptali ve cezai şart taleplerinin muhatabının kendileri olmadığını, müvekkil Şirketin mücbir sebebin devam ettiği süre boyunca tüketicilerin mağdur olmaması adına azami ölçüde çaba ve gayret sarf ettiğini, şirketin taraf sıfatı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararda özetle, davanın kabulüne, dava konusu İstanbul ili, Sancaktepe ilçesi, Samandıra Mah. 1933 Parsel, C2 Blok 4. Kat 19 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptal edilerek takyidatlarıyla birlikte davacı adına tesciline, davacının takyidatların kaldırılması talebinin reddine, 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, ... Finansman A.Ş.'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; taraflarca dosyaya sunulan protokol çerçevesinde, dava konusu taşınmazın 30.12.2022 tarihinde davacı ... adına tapuya tescil edildiği, davalı ...’nın borcunu yerine getirdiği, bu durumda açılan tapu iptali ve tescil davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalılar aleyhine açılan cezai şart alacağı talebi yönünden ise; taraflar arasında akdedilen 14.08.2014 tarihli sözleşmede teslim tarihinin 30.04.2017 olarak belirlendiği, teslimin dava tarihinden sonra gerçekleştirildiği, sözleşmede, belirtilen süre içinde teslim edilmediği taktirde sürenin bitiminden sonraki her ay için cezai şart ve aylık kira bedeli toplamı olarak peşin sözleşme bedelinin %02'si oranında cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı, öngörülen teslim tarihinden dava tarihine kadar davacının cezai şart talep edebileceği, bu bedelin 5.000,00 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle 5.000,00 TL cezai şart alacağının davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret AŞ.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, ... Finansman A.Ş. yönünden dava tarihi olan 09.02.2018 tarihi itibariyle tapuda ipotek kaydı bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalı Banka lehine konulan ipotek şerhlerinin kaldırılması gerektiğini,
b. Davalı Bankanın cezai şart ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulaması gerektiğini,
c. Davalı Banka yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesine rağmen nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde;
a. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından mücbir sebep ve beklenmeyen hâl değerlendirmesi yapılmadığını,
b. Davalının temerrüde düşürülmediğini, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilemesi gerektiğini,
c. Davacının davasını taşınmazın değeri yönünden ıslah etmediğini, bu nedenle dava dilekçesinde belirtilen değer üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekâlet ücretine hükmedildiğini,
d. Harç ve yargılama giderlerinden diğer davalının da sorumlu tutulması gerektiğini,
e. Sözleşmenin uyarlanması taleplerinin değerlendirilmediğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava; düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki, cezai şart alacağı, olmadığı takdirde sözleşmenin feshi, ödenen bedelin tahsili istemlerine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı ve davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Davacı tüketici harçtan muaf olduğundan harç taktirine yer olmadığına,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.