İçeriğe geç

Yargı Kararları

Kullanım kadastrosu tespitine itiraz davasında Hazine, davayı açıkça reddetmişse yasal hasım değil gerçek hasım sayılır ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulur.

6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazın kullanım kadastrosu tespitine itiraz davasında, taşınmazı asli zilyet sıfatıyla kullanan köy tüzel kişiliği ile ondan kira ilişkisiyle fer'i zilyet olarak yararlanan kooperatifin kullanım hakları esas alınarak tespitin iptaline karar verilmiş, davayı açıkça reddeden Hazinenin yasal hasım değil gerçek hasım kabul edilerek yargılama giderlerinden sorumlu tutulması usul ve kanuna uygun bulunmuştur.

Mahkeme
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Esas
2025/6937
Karar
2026/6128
Tarih
26.10.2026

İlgili mevzuat

  • 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-1
  • 6100 sayılı HMK m. 369/1
  • 6100 sayılı HMK m. 370/1
  • 6100 sayılı HMK m. 371
  • 6831 sayılı Orman Kanunu m. 2/B

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/30 Esas., 2025/2168 Karar.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bartın Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2020/25 Esas., 2023/14 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında yapılan kullanım kadastrosu sırasında, 159 parsel 1 parsel sayılı 2.061,57 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, "taşınmazın tamamı 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, 1990 yılından beri ... S.S. ... Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin kullanımında ve taşınmaz üzerindeki hızar atölyesinin de adı geçen kooperatife ait olduğuna'' şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Davacı ... temsilcisi dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... köyü 1 59... parsel sayılı taşınmazın kullanım kadastrosu çalışmalarında, kadastro tutanağının beyanlar hanesine 1990 yılından beridir ... S.S. ... - Konak Köyleri Tarımsal Kalkındırma Kooperatifinin kullanımında olduğuna dair verilen şerhin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın 28.01.1992 tarihinde köy tüzel kişiliğinin uhdesine verildiğini, 3-5 sene kullanılmadığını, akabinde 49 yıllığına adı geçen kooperatife kiralandığını, kooperatifin kiracı sıfatında olduğunu beyan ederek dava konusu taşınmazın mülkiyetinin yine Hazinede kalacak şekilde kullanıcılar hanesine ... kullanımında olduğuna dair şerh verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında 2/B uygulama çalışmalarının yasal dayanaklara uygun şekilde yapıldığını, davacıların davasının haksız olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı S.S. ... Köyleri Tarımsal Kalkındırma Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; davacının dayandığı 28.01.1992 tarihli köy senedinde bağışlayanın taşınmaz üzerinde okul yapılması kaydıyla şartlı bağış yaptığını, okul yapılmasının İdarece uygun görülmediğini, şart gerçekleşmediğinden bağışlayan ...'ın o tarihte aynı zamanda davalı kooperatifin başkanı olması nedeniyle dava konusu taşınmazın zilyetliğini kooperatife devrettiğini, kooperatifin de taşınmaz üzerine hızar atölyesi inşa ederek taşınmazı kullanmaya başladığını, davacının dayandığı senedin okul yapılmadığından konusuz kaldığını, köy tüzel kişiliğinin ve köy halkının hiçbir dönem taşınmazı kullanmadıklarını, kooperatifle köy tüzel kişiliği arasında kira ilişkisi bulunmadığını, kira sözleşmesi ve kira ücreti ödendiğine dair kooperatif uhdesinde herhangi bir kayıt bulunmadığını, davacı ... muhtarı ...'in kooperatifin başkanlığını üstlendiği dönemde görev alan diğer idareciler ve ... aleyhine yüz kızartıcı suçlardan Ulus Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, kooperatifin zarar tazmini için başlattığı icra takibine karşı Bartın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/15 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, bu şikayetler ve takibat nedeniyle ...'in kooperatifin mevcut yönetimine husumet beslemesi nedeniyle bu davayı açtığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla ''dava konusu 1 59... parsel sayılı taşınmazın kullanımı ...'a ait iken şahitler huzurunda imzalanan 28.01.1992 tarihli yüklemeli bağışlama sözleşmesi ile davacı ... kişiliğine elden bağışlanıp devredildiği, sözleşmede yükleme doğrultusunda köy tüzel kişiliğinin bir süre çekişmeli taşınmaz üzerine okul yapma imkanını araştırdığı, yapılan başvurulardan menfi netice elde edilmesi üzerine 12.03.1997 tarihli köy ihtiyar heyeti kararı ile üzerinde hızar atölyesi yapıp işletmek şartıyla davalı kooperatife kiraladığı, aynı tarihlerde taşınmaz üzerine davalı kooperatif tarafından hızar atölyesi inşa edildiği ve davacı ... adına kullanımın sürdürüldüğü, davacı ... kişiliğinin 1992 tarihinden itibaren asli zilyet sıfatıyla taşınmazı kullandığı, davalı kooperatifin köy tüzel kişiliği ile aralarındaki kira ilişkisine binaen 1997 yılından itibaren fer'i zilyet sıfatıyla taşınmazı kullanagelmekte olduğu, kullanım kadastrosu sırasında beyanlar hanesinde kullanıcı olarak gösterilebilecek kişiler, dava konusu taşınmazı ekonomik amacına uygun olarak fiilen asli zilyet olarak kullanan kişiler olduğu, Hazine vekilince davanın açıkça reddi talep olunduğundan gerçek hasım olarak yargılama giderlerinden sorumluluğu olduğu'' gerekçesiyle davanın kabulü ve 1 59... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile; 1 59... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağında belirtilen vasıf ve nitelikleri ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, tapu kütüğünün beyanlar hanesine "taşınmazın tamamı 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılmıştır. İşbu taşınmaz 1992 yılından beri ... Köy Tüzel Kişiliğinin kullanımındadır. İşbu taşınmaz üzerindeki hızar atölyesi ... S.S. ... Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine aittir." şerhlerinin yazılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''dava konusu taşınmazın kullanımı ...'a ait davacı ... kişiliğine elden bağışlanıp devredildiği, sözleşmede yükleme doğrultusunda köy tüzel kişiliğinin bir süre çekişmeli taşınmaz üzerine okul yapma imkanını araştırdığı, yapılan başvurulardan olumlu sonuç alınamaması üzerine 12.03.1997 tarihli köy ihtiyar heyeti kararı ile üzerinde hızar atölyesi yapıp işletmek şartıyla davalı kooperatife kiraladığı, aynı tarihlerde taşınmaz üzerine davalı kooperatif tarafından hızar atölyesi inşa edildiği ve davacı ... adına kullanımın sürdürüldüğü, davacı ... kişiliğinin 1992 tarihinden itibaren asli zilyet sıfatıyla taşınmazı kullandığı, davalı kooperatifin ise köy tüzel kişiliği ile aralarındaki kira ilişkisine binaen 1997 yılından itibaren fer'i zilyet sıfatıyla taşınmazı kullanagelmekte olduğu ' gerekçesiyle davalı ... vekili ve Hazine vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)
353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 28.01.1992 tarihli köy senedi ile davacı ... kişiliğinin zilyetliğine hak kazandığı tespitinin hatalı olduğunu, köy senedinde, bağışlayan ... şartlı bağış yolu ile yani ... - Derecemi ve çevre köyleri çocuklarının eğitimi için okul yapılması tek arzu ve dileğiyle köye çevre köylere hizmet vermek üzere üzerine bir ortaokul yapılmak üzere köy tüzel kişiliğine bağışlandığı iddiası yazılı olduğunu, fiilen köy tüzel kişiliğinin taşınmazı teslim aldığı ve kullandığına dair dosyada tek bir delilin bulunmadığını, kadastro çalışmaları sonucu yapılan tespitin hukuka uygun olduğunu, köy senedi metninden davacının iddiasının asılsız olduğunun anlaşıldığı, okul yapılmak şartı ile düzenlenen senedin okul yapılmadığından konusuz kaldığını, fiilen de teslim edilmeyen taşınmazın ... tarafından kooperatif başkanı da olması nedeniyle kooperatifinin kullanımına dava konusu taşınmazı teslim ettiğini, köy halkının hiç bir dönem taşınmazda kullanımı bulunmadığını, herhangi bir kira sözleşmesi bulunmadığını, herhangi bir kira bedeli ödenmediğini beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu köyde zilyetlik tespitlerinin, mevcut bilgi belgelere, muhtar ve bilirkişi beyanlarına göre yapıldığını, dava konusu taşınmazın tespit tarihinden önceki süreçte hiçbir şekilde ekilip biçilmediğini, zilyetliğe dayanak teşkil eder nitelikte yeterli ve şüpheden uzak delil elde edilmeden davanın kabulüne karar verilmesi ve kullanım kadastrosuna itiraz davalarında Hazinenin yasal hasım durumunda olmasına rağmen Hazine aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kullanım kadastrosu tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmaz üzerinde davacının kullanım hakkının bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz eden davalı ...'ndan alınmasına,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu kararın başlığı ve özeti, ekibimizin karara ilişkin kısa hukuki yorumudur; Yargıtay'ın resmi ifadesi değildir. Başlığın kullanılmasından doğabilecek zararlardan sorumluluk kabul edilmez. Kararın kök kaynağı: Adalet Bakanlığı.

Yargıtay Karar Arama