Yargı Kararları
Ticari satımda satıcının teklifi üzerine seçilen ve monte edilen malın, kullanım sırasında ortaya çıkan ve ancak kullanımla anlaşılabilen eksikliği gizli ayıp sayılır ve satıcı bundan doğan tüm zararlardan sorumludur.
Satıcının kendi teklif ettiği teknik özelliklere göre seçip monte ettiği redüktörlerde, düşük servis faktörü ve esnek kaplin eksikliği nedeniyle seyir sırasında ortaya çıkan ve teslim anında ya da olağan incelemeyle fark edilemeyen arızalar TBK m. 219 ve 227 uyarınca gizli ayıp niteliğinde olup, ayıp makul sürede yazılı olarak (e-posta ile) bildirildiğinden ve dava TBK m. 231'deki iki yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığından satıcı, alıcının kira kaybı, tersane giderleri gibi tüm zararlarından sorumludur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2026/281, K. 2026/4998, 24.09.2026
- Mahkeme
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
- Esas
- 2026/281
- Karar
- 2026/4998
- Tarih
- 24.09.2026
İlgili mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 219
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 223/2
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 227
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 231
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 23
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 353/1-b(1)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 370/1
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 372
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/530 Esas, 2025/1879 Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/388 E., 2021/1077 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 22.09.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 2015 yılında ...'li bir iş ortaklığı ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında ... Limanı'nın büyütülmesi projesi kapsamında 30 ay sürecek ana mendireğin uzatılması, yeni bir tali mendirek yapılması işleri için gerekli olan taş ve beton bloğun taşınmasının taahhüt edildiğini, müvekkilinin bir kısmını kendisine ait gemilerle bir kısmı da boreboat charter yani gemilerin işletmesini üstlenen şirket olarak bu iş için çalıştırılmak üzere Romanya'dan kiralanmak suretiyle dökü gemileri temin ettiğini, bu işte kullanılacak gemilerden daha iyi randıman alabilmek ve yakıt tasarrufu sağlamak, eski makinalarının yenilenmesi için davalı şirket ile irtibata geçerek gemilere temin edilecek deniz makinalarını, makinalara takılacak redüktörler dahil olmak üzere bir paket halinde gemilere monte edilmesi koşulu ile anahtar teslim satın almaya karar verdiğini, müvekkilinin makinalara takılacak olan redüktörlerin teknik olarak uygun özelliklerini tekliflerini sunmadan önce davalıya ilettiğini, davalının gemilerin mevcut durumunu yerinde görüp söz konusu redüktörleri uygun vasıfta temini ile montajını yapmayı taahhüt ettiğini, davalının 25.08.2015 tarihinde makine ve montajı da dahil paket halinde teslimi garantisi ile sunduğu ve sözleşme yerine geçen tekliflerinin müvekkilince onaylanarak toplam 300.000,00 euroluk makine ve H3 tipi redüktörlerin satın alındığını, satın alınan redüktörlerin ... gemisi hariç diğer gemilere takıldığını, redüktörlerin uygun vasıflarda temin edilerek imalat dahil montaj ve bağlantı işlerinin tamamıyla davalıya ait olduğunu, müvekkilince makinelerin satın alınmasından evvel gemilerdeki mevcut sistemin resminin ve satın alınacak olan makinelerin takılacağı ... tipi pervanenin teknik özelliklerinin davalıya verildiğini, davalının gemilerdeki mevcut sistemi bilerek makine ve redüktörlerin montajını yapıp müvekkiline sattığını, gemilerin İsrail'e doğru yola çıkmasından sonra redüktörlerde problemler ortaya çıktığını, gemilerden ..., ... ve ... gemilerinin 09.11.2015 tarihinde İsrail'de bulunması gerekirken redüktörlerde ortaya çıkan arızalar nedeniyle gemilerin gecikmeli olarak İsrail'e varabildiğini, ... gemisinin makinasına takılı redüktörün ise ... gemisinin bir an önce İsrail'de olması gerektiği için ... için kullanıldığından ... gemisinin 22 gün tersanede beklemek zorunda kaldığını, gemilerin seferleri sırasında önceden tetkik ile anlaşılması mümkün olmayan arızalar ortaya çıkması nedeniyle müvekkilinin söz konusu gemilere yönelik tersane masrafları, gemilerin bekleme kiraları ve buna bağlı diğer beklenmedik masrafların ortaya çıktığını, müvekkilinin, davalıyla olan ticari ilişkisi ve redüktörlerde meydana meydana gelen arızaları gidereceği düşüncesi ile davalının 16.03.2016 tarihinde sunduğu teklif ve 15.04.2016 tarihli sipariş formu ile bu kez ..., ... ve ... gemileri için davalıdan deniz motorları dahil redüktörleri paket halinde satın aldığını, ancak satın almadan sonra ... isimli gemide 09.06.2016 tarihinde İsraile giderken redüktörlerde arıza çıktığını, ... gemisi ile yedekleme yapıldığını, akabinde ... gemisinde de 21.06.2016'da makine krank sarması sebebiyle kusurlu redüktörden dolayı zararların doğduğunu, kira kayıpları ve bağlı zararların ortaya çıktığını, davacının ..., ..., ..., ..., ... ve ... gemilerinin redüktörlerinde giderilemeyen çeşitli arızalar meydana geldiğini, bu sebeple bir çok zaman gemilerin sefer yeterliliğini yitirdiğini, davacının kendisinin tamir ekibi kurup müdahalelerde bulunduğunu, arızaların vakit geçirmeksizin e-mail yoluyla davalıya bildirildiğini, davalı tarafça kusurlu redüktörler geri alınarak tamir edilip ve gecikmeli olarak gemilere montajı yapılmış ise de tekrar arıza yaşandığını, gizli ayıplı mal tesliminden dolayı müvekkilinin uğradığı ve uğraması muhtemel zararların tazmini için dava açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkilinin maliki ve işletmecisi olduğu gemilerin redüktörlerdeki arıza nedeniyle beklenen süre yönünden kira kayıpları ile tersane masraflarının ve diğer munzam zararların, söz konusu arızadan dolayı müvekkilinin İsrail'de yapımını üstlendiği projenin gecikmesi sebebiyle maruz kalacağı tüm maddi zararlardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 528.000,00 euronun 18.04.2017 tarihli ihtarname ile oluşan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; üretici firma dava dışı ... Limited Şirketi olup iddia olunan ayıptan kaynaklanan zararlardan üreticinin sorumlu olması gerektiğini, bu nedenle müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, satılan motorların bazılarının ...'ya satılıp fatura edildiğini, bu sebeple davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu redüktörlerin tam ve eksiksiz olarak davacıya teslim edildiğini, dava tarihi itibariyle ticari satışlar için geçerli olan 6 aylık zamanaşımı süresinin dolduğunu, süresinde ayıp ihbarının yapılmadığını, taraflar arasındaki teklifin 4. maddesine göre redüktörlerin garanti sürelerinin 12 ay olduğunu, davanın garanti süresi geçtikten sonra açıldığını, garanti süresi geçmiş olduğundan müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, redüktörlerin teslim tarihi ile gönderilen ihtarname tarihi arasında iki yıla yakın süre olduğunu, müvekkilinin distribütörü olduğu ürünleri davacıdan gelen bilgiler ve talepler doğrultusunda seçerek teklif sunduğunu ancak, davacının, müvekkiline herhangi bir teknik detay bildirmediğini, sunulan teklif metninin bizzat davacının taleplerini içerdiğini, ürünlerin birbirlerine uyumlu olup olmadığı konusunda müvekkiline sorumluluk atfedilemeyeceğini, ürünlerin tam, kusursuz, eksiksiz ve ayıpsız şekilde teslim edilerek buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, iddia edilen arızaların müvekkilinden kaynaklanmayıp aşırı yüklemeden kaynaklandığını, gemilerin inşa yıllarının çok eski olmasından dolayı ani yüklemelerin redüktörlere kapasitesinin üstünde yük gelmesine neden olabileceğini, davacının hem H6 redüktör talep ettiğini hem de bunların teslimi beklenemeyeceğinden H3 redüktörlerin tamirini talep ettiğini, ancak redüktörlerini kendisi gemiye monte ederek arızaya sebep olduğunu, talep edilen bedelin fahiş bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İsrail'in ... Limanı'nın büyütülmesi projesini üstlenen davacının İsrail'de yapımını üstlendiği taş ve beton blokları taşıyacak gemilerde daha iyi randıman alabilmek ve yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla kendisine ve bu iş için kiraladığı 3.kişilere ait gemilerdeki eski makinaları yenilemek istediği; bu amaçla davalı tarafça sunulan 25.08.20 15... .04.2016 tarihli tekliflerin davacı tarafça kabulü ile taraflar arasında ticari satım sözleşmesi kurulduğu, davalının, satım konusu deniz makinaları ile bu makinalara takılı redüktörlerin teminini ve montajını üstlendiği, ticari satım konusu redüktörlerin gemilere montajı sonrasında, seyir esnasında gemilerde arıza oluştuğu, arızaların, esnek kaplin bağlanmaması ve olması gerekenden daha düşük servis faktörlü redüktör seçiminden kaynaklandığı, davacının yüklendiği işe ve gemilerin kullanım amacına göre, gemilerde hangi nitelikte redüktörlerin kullanılması gerektiği konusunda davalı satıcının yükümlülüğü bulunduğu, gemilerde oluşan motor arızalarına esnek kaplin bağlanmamasının ve düşük servis faktörlü redüktörlerin seçimi ile montajlarının yapılmasının sebebiyet vermiş olması karşısında, satılan malların ayıplı oldukları sonucuna varıldığı, ayıbın teslim sırasında açıkça belli olmadığı gibi mal teslim alındıktan sonra gözden geçirmek, incelemek veya inceletilmek suretiyle ortaya çıkartılabilecek nitelikte de olmadığı, gemilerde montaj sırasında kaplin kullanılmaması ve düşük faktörlü redüktörlerin kullanılması nedeniyle ortaya çıkan arızaların ancak gemilerin kullanılmalarıyla ortaya çıkabileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu, gemilerde oluşan arızalar nedeniyle davacı tarafça bakım ve onarım masrafları yapıldığı, gemi bekleme süreleri nedeniyle kira kayıpları ve tersane giderleri oluştuğu, 24.09.2021 tarihli mali yönden alınan bilirkişi kurulu raporunda etraflıca açıklandığı üzere davacının dava tarihi itibariyle toplam 420.181,92 euro zararının bulunduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 219. maddesi gereğince davalı (satıcı), davacıya (alıcıya) satıp montajını yaptığı redüktörlerden kaynaklanan arızalar nedeniyle doğan tüm zararlardan, aynı Yasa'nın 227. maddesi gereğince sorumlu olduğundan belirlenen zararın 18/04/2017 tarihli ihtarnamenin tebliği ile verilen süre bitimi olan 26.04.2017 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerektiği, davalı taraf, dava konusu redüktörlerdeki ileri sürülen ayıp iddiası nedeniyle sorumluluğun, dava dışı üretici firmada (ihbar olunan ... Ltd. şti.) olduğunu, dolayısı ile kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek husumet itirazında bulunmuş ise de dava konusu redüktörlerin davalı tarafça temin edilerek 25/08/20 15... /04/2016 tarihli ticari satım sözleşmeleri ile davacı tarafa teslim edildiği, sözleşmelerin taraflarının eldeki davanın tarafları olduğu, dava dışı üretici firmanın imalat hatasından kaynaklanan sorumluluğunun, ürünü satan davalının, 3. kişilere (olayımızda ürünü satın alan davacıya) karşı ayıp nedeniyle sorumluğunu kaldırmayacağı, davalının pasif husumetinin bulunduğu, davalı taraf, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını ve davanın yasal sürede açılmadığını ileri sürerek zamanışımı def'inde bulunmuş ise de dava ve tarafların arasındaki ticari satım konusu redüktörlerdeki ayıbın gizli nitelikte olduğu, bu durumda ihbar süresine ilişkin olarak TBK'nın 223/2 hükmünün uygulanması gerektiği, somut olay bakımından da redüktörlerde sonradan ortaya çıkan arızaların (ayıbın), ortaya çıktıktan hemen sonra (dosyaya sunulan belgelerle ve yazışmalara göre) e-mail ortamında davalı tarafa bildirildiği, davanın da ayıplı malların davacıya tesliminden itibaren TBK'nın 231. maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde 07.07.2017 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, davalının zamanaşımı def'inin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile toplam 420.181,92 euronun temerrüt tarihi olan 26.04.2017 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça kabul edilen 25.08.20 15... .03.2016 tarihli, davalı tarafça imzalı teklif formlarında; davacının talep ettiği ürünlerin teknik özelliklerine ve satış şartlarına yer verildiği, 12 aylık garanti süresi öngörüldüğü, makinelerin montajının davalı tarafça yapılacağının belirtildiği, davacı tarafça bu teklif formlarının kabulü ile taraflar arasında satım sözleşmesinin kurulduğu ve taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinin her iki tarafın da kabulünde olduğu, davacının davalıdan satın aldığı redüktörlerin monte edildiği gemilerin bir kısmının davacıya ait olduğu, bir kısmının ise davacı tarafça kiralanmak suretiyle temin edildiği ve davacının İsrail'deki projesinde kullanıldığı, davacının bu gemileri kullandıktan sonra kira sözleşmesi sonunda aynı hali ile iade etmesi gerektiği nazara alındığında kendisine ait olmayan ama kiralanarak kullandığı gemilerdeki arızalar sebebiyle davacının yaptığı harcamalar ve uğradığı zararların tazmini istemek konusunda aktif husumet ehliyeti bulunduğu, davalı, dava konusu malların satıcısı konumunda olup TBK'nın 219. maddesi uyarınca, davacıya karşı ayıp nedeniyle sorumlu olduğundan işbu davada pasif husumet ehliyeti bulunduğu, Mahkemece alınan kök ve ek raporlar ile dava konusu ürünlerdeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, redüktörlerde çıkan arızaların düşük servis faktörlü redüktör seçilmesi ve ayrıca dizel motorla redüktör arasına esnek kaplin konulmaması sebebiyle meydana geldiği, buna göre ayıbın kullanımla tespit edilebilecek gizli ayıp olduğu, bu durumda basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davalının teklifi kendisinin verdiği de dikkate alındığında doğru redüktör seçip teklif etmemesi ve montaj sırasında esnek kaplin kullanmaması sebebiyle meydana gelen arızadan sorumlu olduğu, dosya kapsamında yer alan 16.11.2015 ve sonraki tarihli e-maillerde meydana gelen arızanın davalıya yasada aranan makul sürede bildirildiği, ihbara ilişkin yazılılık koşulunun ispat şartı olduğu ve söz konusu e-maillerle bu şartın yerine getirildiği, TTK'nın ticari satışlara ilişkin 23. maddesinin atfı ile uygulanan ve ayıptan doğan haklara dair zamanaşımının düzenlendiği TBK'nın 231. maddesi hükmü uyarınca, ticari satışlarda da ayıplı mal satışından kaynaklanan uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresinin iki yıl olduğu, somut olayda, sözleşme tarihi ve teslim tutanaklarında belirtilen teslim tarihleri nazara alındığında davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davalı tarafça verilen 12 aylık garanti süresinin ise zamanaşımı süresini kısaltmayacağı, Mahkemece alınan 24.09.2021 tarihli ek raporla davacının mahrum kaldığı kira gelirleri ile gemi arıza masrafları ve gemi bekleme giderlerinden dolayı uğradığı zararın toplam 420.181,92 euro olduğunun tespit edildiği, her ne kadar davalı tarafça, davacının gerekli belgeleri sunmadığı ve zararını kanıtlayamadığı ileri sürülmüş ise de dosyaya davacı tarafından sunulan 07.08.2018 tarihli dilekçe ekinde, gemilerin çalışamadığı sürelere, tamir masraflarına ve projeye ilişkin bilgi ve belgeler sunulmuş olup bilirkişiler de bu kapsamda inceleme yaptığından bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı vekili gemilerde keşif yapılmamasını istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de gemilerde meydana gelen arızaların uzun süre önce ortaya çıktığı ve tamir edildiği dikkate alındığında gemiler üzerinde bilirkişilerce yerinde inceleme yapılmasının uyuşmazlığın çözümüne katkısı olmayacağı, davalı taraf, bilirkişi kök ve ek raporu düzenleyen bilirkişiler hakkında suç duyurusunda bulunduklarını ve Bölge Kuruluna şikayetçi olduklarını ileri sümüş ise de bilirkişilerin teknik konularda gerekli tespit ve incelemeler yaptığı, taraf itirazlarına ilişkin ek raporda değerlendirme yapıldığı dikkate alındığında davalı vekilinin bu istinaf sebebinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ayıplı satıma dayalı tazminat istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
24.09.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Bu kararın başlığı ve özeti, ekibimizin karara ilişkin kısa hukuki yorumudur; Yargıtay'ın resmi ifadesi değildir. Başlığın kullanılmasından doğabilecek zararlardan sorumluluk kabul edilmez. Kararın kök kaynağı: Adalet Bakanlığı.
İlgili Yargı Kararları
- Yargı KararlarıDevamını okuyun
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sonucunu doğurur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E: 2026/5591 · K: 2026/4539 · T: 14.09.2026 - Yargı KararlarıDevamını okuyun
Teminat senedi olarak verilen bononun genel hükümlere göre menfi tespit davasında, senedin teminat vasfının sona erip talep edilebilir hâle geldiğini ispat yükü takip alacaklısına aittir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E: 2026/264 · K: 2026/4761 · T: 17.09.2026 - Yargı KararlarıDevamını okuyun
Hata veya hile sonucu imzalanan senetten dolayı borçlu olunmadığının alacaklıya bildirimi, menfi tespit davası açılması şart olmaksızın icra hukuk mahkemesine itiraz veya savcılığa şikayet yoluyla da yapılabilir ve bu bildirim bir yıllık hak düşürücü süreyi keser.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E: 2026/363 · K: 2026/4974 · T: 23.09.2026