İçeriğe geç

Yargı Kararları

Tescilli marka hakkına dayanan uyuşmazlıklarda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun özel hükümleri uygulanacağından, aynı fiiller için ayrıca haksız rekabet hükümlerinin kümülatif olarak uygulanmasına hukuki imkân bulunmamaktadır.

Davacının tescilli markasına yönelik ihlal iddialarının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında özel hükümlerle korunduğu, marka hakkına tecavüz ile haksız rekabetin koruma alanlarının kesiştiği durumlarda özel kanun hükümlerinin uygulanacağı ve bunun yanında eş zamanlı olarak haksız rekabet hükümlerinin de uygulanmasını gerektiren kümülatif bir korumanın hukuki dayanağı bulunmadığından, haksız rekabete ilişkin talebin bu yönüyle reddine karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Mahkeme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Esas
2026/246
Karar
2026/4569
Tarih
14.09.2026

İlgili mevzuat

  • 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 353/1-b(1)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 370/2

MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI :2024/468 Esas, 2025/1392 Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2020/320 E., 2023/320 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının ... Bilimleri isimli bir çok markanın sahibi olduğunu, ayrıca marka yanında bilim insanları şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, bu markaların ilk defa davacı tarafından kullanılıp maruf hale getirildiğini, davalının davacı markası ile benzer şekilde "... bilimleri okulları" ibaresini ve "... adamı" görselini kullandığını, davalının bu kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu, davacının ticaret ünvanı hakkını da ihlal ettiğini ileri sürerek davalı tarafından yapılan tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, meni ve kaldırılması ile davalının tanıtımının yapıldığı ... Bilimleri Kurs isimli internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; davacının ... Bilimleri isimli bir çok markanın sahibi olduğunu, ayrıca marka yanında bilim insanları şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, bu markaların ilk defa davacı tarafından kullanılıp maruf hale getirildiğini, davalının davacı markası ile benzer şeklide "... bilimleri okulları ve bilim adamı" görselini kullandığını, davalının bu kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu ileri sürerek marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeni ile 15.000,00 TL maddi 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili asıl davaya ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; dava dışı ...'nun ... Bilimleri ile marka lisans sözleşmesi imzaladığını, bu kapsamda kullanımda bulunduğunu, hukuka aykırı bir eylemi bulunmadığını, "... bilimleri" ibaresinin tanımlayıcı bir ibare olduğunu, marka olarak tescil edilemeyeceğini, davalının aynı zamanda ... numarası ile marka tescili başvurusunda da bulunduğunu, davacının "... Adamları" görseli ile müvekkilinin "Bilim Adamları" görselinin benzemediğini, çok sayıda ... Bilimleri ibareli marka olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; davacının ... Bilimleri esas unsurlu çok sayıda markanın tescilli sahibi olduğu, yine ... Bilimleri esas unsurlu ticaret unvanı ile çok uzun süredir eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu, davalıya ait işyerinde yaptırılan tespit neticesinde davalının işyerinde "... " yazılarının ortasında bilim adamları görsellerine yer verildiğini, yine ... Bilimleri ibaresinin ayrı bir şekilde yazılı olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından işyerinde kullanılan görsellerin davacı ile aynı alanda eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu da dikkate alındığında tespiti yapılan kullanımların davacıya ait markalarına hem ... Bilimleri ibaresi hem de şekil unsurları birlikte kullanılmak suretiyle oldukça benzer olduğu, bu benzerliğin ortalama tüketici nezdinde davalıya ait işyerinin davacının bir şubesiymiş gibi algılanabileceği, bu şekilde karışıklığa sebebiyet vereceği, bunun da marka hakkına tecavüz ve davacının sektörde bilinir markalarından faydalanmaya yönelik haksız rekabet olduğunun anlaşıldığı, davacıya ait ... Bilimleri markasının tanımlayıcı olduğu fakat davacının bu ibareyi bilim adamları görselleri ile birlikte tescil ettirip kullanmak suretiyle markaya ayırt edicilik kazandırdığı, davalı kullanımlarının da hem kelime hemde görsel bakımdan davacı markalarına benzer olduğu bu sebeple davacı markasının tanımlayıcı mahiyette olmadığının anlaşıldığı, birleşen dava yönünden; marka hakkına tecavüz iddiası sabit bulunduğundan davacının maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafından lisans bedeli üzerinden hesaplama talep edildiği, davacı tarafından dosyaya sunulan emsal lisans bedeli ve ticaret odası tarafından bildirilen cevabi yazıya göre bilirkişi tarafından hesaplanan bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat talebi yönünden ise davacı markasının çok uzun süredir tescilli olması, yine eğitim sektöründe bilinir ve güvenilir kurumlardan olması, davalının da davacı ile aynı sektörde markaların benzer şekilde kullanımının haksız olduğunun anlaşıldığı, incelenen mali bilgiler de dikkate alınarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınmasına karar verildiği gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davalı tarafından davacının markalarına yönelik tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, önlenmesine, menine, davalı tarafından bilim adamları görselleri ile birlikte "... Bilimleri" ibaresinin ve davacı markasına benzer şekilde tek başına ... Bilimleri ibaresinin her türlü fiziki ve internet ortamında kullanımının yasaklanmasına, bu şekilde kullanılan iş evrakları afiş broşür tabela vs. her türlü materyale el konulmasına, el konulan materyallerin hüküm kesinleştiğinde imhasına, davalı tarafça kullanılan "sancaktepefenbilimlerikurs" isimli instagram hesabına erişimin engellenmesine, birleşen dava yönünden; maddi tazminat yönünden 13.968,68 TL'nin, manevi tazminat yönünden 15.000,00 TL'nin ihlalin tespit edildiği 31.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine, hüküm özetinin ilanına karar verilmiş, karar, asıl ve birleşen davada davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, davalının " ... " şeklindeki kullanımlarının davacı adına tescilli "..." ibareleri markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu iddiasına dayanan markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, birleşen dava ise davalı kullanımlarının davacının markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu iddiasına dayanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup uyuşmazlık davalı kullanımlarının markaya tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından asıl ve birleşen davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ve tazminat istemlerinde bulunmuş davalı ise kullanımlarının tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmediğini, yasal olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davacının ihlal edildiğini iddia ettiği marka hakkı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olup 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile getirilen özel hükümlerle haksız rekabet hukukunu da kapsayacak şekilde ve haksız rekabete göre daha üstün koruma getirerek düzenlenmiştir. Davacı bu özel hükümlere de dayanmış olduğundan marka koruma alanları ile haksız rekabetin koruma alanının kesişmiş olduğu dava konusu olayda yalnızca özel hükümler uygulama alanı bulacak olup özel hükmün yanında haksız rekabetin uygulanmasını gerektirir herhangi bir kanun hükmü olmadığından, özel kanunla birlikte eş zamanlı olarak haksız rekabet hükümlerinin de uygulanmasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, Dairemizin daha önceki bazı kararlarında da benimsediği üzere (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.03.2022 gün ve 2019/5189-1852 sayılı, yine 22.04.2021 gün ve 2021/89-3054 sayılı kararları) somut olay bakımından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığı gözetilerek talebin, haksız rekabete dair kısmı yönünden ret kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca asıl ve birleşen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının KABULÜ İLE temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının resen ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "tecavüz ve haksız rekabette" ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine "tecavüzde" ibaresi, yazılmak sureti ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.





Bu kararın başlığı ve özeti, ekibimizin karara ilişkin kısa hukuki yorumudur; Yargıtay'ın resmi ifadesi değildir. Başlığın kullanılmasından doğabilecek zararlardan sorumluluk kabul edilmez. Kararın kök kaynağı: Adalet Bakanlığı.

Yargıtay Karar Arama