Yargı Kararları
Vergi borcunun ait olduğu dönemde kanuni temsilci olmayan kişi, bu borcun sonradan yapılandırılması sırasında kanuni temsilci sıfatını taşıyor ve yapılandırma ihlal ediliyorsa, kamu alacağından sorumlu tutulabilir.
Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca, kamu alacağının ait olduğu dönemde kanuni temsilci olmayan kişi, 7143 ve 7326 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilci sıfatını taşıması halinde bu alacaktan sorumlu tutulabileceğinden, asıl borçlu şirkete tebliğ usulü ve şirket malvarlığından tahsil imkânı araştırılmadan verilen iptal kararı bozulmayı gerektirir.
Danıştay 3. Daire, E. 2025/801, K. 2026/1492, 30.03.2026
- Mahkeme
- Danıştay 3. Daire
- Esas
- 2025/801
- Karar
- 2026/1492
- Tarih
- 30.03.2026
İlgili mevzuat
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 10
- 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/801
Karar No : 2026/1492
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Petrol ve Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınamayan 2016 ve 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik sıfatının 24/07/2018 tarihinde başladığı, ödeme emri içeriği kamu alacağının ait olduğu dönemlerde davacının kanuni temsilci olmadığı ve sözü edilen kamu alacağının dayanağını oluşturan ve asıl borçlu şirket hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporlarında da davacıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı dikkate alındığında, takibe konu kamu alacağından kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı oduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kanuni temsilci olmadığı dönemlere ait olup tahsil zamanaşımına uğrayan kamu alacağı nedeniyle takip edilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idarece dosyaya ibraz edilen ... tarih ... sayılı servis notu ve eki belgelerden, davacının tek paylı anonim şirket statüsündeki asıl borçlu şirkette tek pay sahibi olduğu, aynı zamanda 18/07/2018 tarihli yönetim kurulu kararı uyarınca 18/07/2021 tarihine kadar şirketi temsille yetkili kılındığı, 25/10/2021 tarihinde tescil ve ilan edilen duruma göre de 07/10/2024 tarihine kadar şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, asıl amme borçlusu şirket tarafından vergi borçlarının 13/06/2018 tarihinde 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, 29/09/2021 tarihinde ise 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırıldığı ancak hiçbir ödeme de bulunulmadığının belirtildiği, asıl borçlu şirketten alınamayan 2016 ve 2017 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, UYAP üzerinden gerçekleştirilen incelemede, asıl borçlu şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı, bir kısım alımlarını ise belgesiz gerçekleştirdiği ve bilerek sahte fatura kullandığı yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporu done alınarak tanzim edilen vergi inceleme raporları uyarınca 2016 yılı için kurumlar vergisi, 2017 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için katma değer vergisi ve aynı yılın tüm dönemleri için geçici vergi tarhiyatının yapıldığı görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının, ödeme emriyle takip edilen borçların ait olduğu dönemlerde kanuni temsilci sıfatını haiz olmamakla birlikte 7143 ve 7326 sayılı Yasalar kapsamındaki yapılandırmalar sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya çıkan yeni hukuki durum dolayısıyla yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilci olduğu dikkate alındığında, değinilen kamu alacağından sorumlu tutulabilmesi mümkündür.
Bu durumda, dava konusu ödeme emri içeriği kamu alacağı ile ilgili olarak asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ödeme emrinin usule uygun olarak tebliğ edilip edilmediği ve söz konusu kamu alacağının şirket tüzel kişiliğinin mal varlığından tahsil olanağı bulunup bulunmadığı araştırılarak ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 30/03/2026 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
Kamu alacaklarının tahsilatının hızlandırması ve kolaylaştırması amacıyla, “alacakların yapılandırılması”, “tahsilatın hızlandırılması”, “vergi barışı” veya benzeri adlarla adlandırılan ve geçmiş dönemleri etkileyen, belirli sürelerle sınırlı olarak yürürlüğe konulan yasal düzenlemelerle; kesinleşmiş alacaklar, kesinleşmemiş veya dava aşamasında bulunan alacaklar ile inceleme ve tarhiyat aşamasındaki alacakların yeniden yapılandırılması, matrah veya vergi artırımı gibi müessesler ihdas edilmektedir.
Sıkça çıkarılan bu nitelikteki yasalarla öngörülen yöntemler çerçevesinde; kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması, bu alacaklara bağlı ceza ve fer’ilerin tahsilinden kısmen veya tamamen vazgeçilmesi ile matrah ve vergi artırımı suretiyle vergi incelemesine karşı koruma sağlanması gibi imkânlar tanınmaktadır. Bu kapsamda, yasada aranılan koşulları taşıyan kamu alacağı yükümlülerinin, belirlenen usul ve esaslar dâhilinde ilgili yöntemlerden birisine başvurarak sağlanan olanaktan yararlanmak suretiyle borçlarını ödeyebilmeleri mümkün bulunmaktadır.
Amme alacağının bu tür yasalar kapsamında yapılandırılması uygulamalarında; yapılandırma öncesi ve sonrası dönemde görev yapan kanuni temsilciler aynı kişiler olması mümkün olduğu gibi farklı kişilerden olması da söz konusu olabilmektedir.
Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine yol açtığı söylenemez.
Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir. Vergi borcunun ait olduğu dönemdeki kanuni temsilcinin yasadan kaynaklı sorumluluğu, borcun sonraki kanuni temsilci tarafından yapılandırılmasından sonra da devam eder; yapılandırmanın gerçekleşmesi ile sorumlunun değiştiği söylenemez. Vergi borcunun ilgili bulunduğu dönemde kanuni temsilcilikten kaynaklı vergisel ödevlerini usulüne uygun şekilde yerine getirmeyerek diğer anlatımla kusuru ile borcun doğumuna neden olan kanuni temsilcinin sorumluluğunun sona ermesinden sonraki tarihte gerçekleştirilen yapılandırma sonucu verginin türünde, döneminde, hukuki niteliğinde bir değişiklik söz konusu değildir.
Kanuni temsilcilerin, vergi ödevlerini hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemiş olmasından kaynaklanan sorumlukları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği açıklanmış; ikinci fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen ve kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığın; kanuni temsilcinin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kuralına göre ve varsa diğer hususların incelenmesi suretiyle çözümlenmesi gerekir. Temyize konu kararda da yargısal denetim bu kapsamda yapılmış olup; temyizdeki hukuki denetim de buna göre yapılması gerektiği görüşüyle, Daire kararına katılmıyorum.
Bu kararın başlığı ve özeti, ekibimizin karara ilişkin kısa hukuki yorumudur; Yargıtay'ın resmi ifadesi değildir. Başlığın kullanılmasından doğabilecek zararlardan sorumluluk kabul edilmez. Kararın kök kaynağı: Adalet Bakanlığı.
İlgili Yargı Kararları
- Yargı KararlarıDevamını okuyun
Yargılama sonucunda davanın reddiyle sonuçlanması gerekirken, gerekçe ile çelişecek şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, usule aykırılık teşkil eder ve bozma nedenidir.
Danıştay 3. Daire · E: 2024/1495 · K: 2026/367 · T: 04.02.2026 - Yargı KararlarıDevamını okuyun
Bs formunda belirtilen emtia satış tutarı dışında başkaca somut bir tespit bulunmaksızın, üçüncü kişinin asıl vergi borçlusuna o tutarda borçlu olduğu kabul edilerek haciz bildirisine itiraz etmemesi nedeniyle borç zimmetinde sayılamaz ve bu esasa göre ödeme emri düzenlenemez.
Danıştay 3. Daire · E: 2025/4930 · K: 2026/426 · T: 05.02.2026 - Yargı KararlarıDevamını okuyun
Defter ve belge isteme yazısının tebliğ evrakının idareden alınabileceği şerhini içermeyen pusula ile usulsüz tebliğ edilmesi halinde oluşan ibraz ödevinin ihlaline dayalı re'sen tarh sakat olup bu durum ödeme emrine karşı 'borcum yoktur' itirazı kapsamında değerlendirilmelidir.
Danıştay 3. Daire · E: 2025/5096 · K: 2026/655 · T: 16.02.2026