Kamulaştırmasız el atma davasında, el atmadan arta kalan bölümde fiilen bir değer düşüklüğü oluşmadığı hâllerde bu bölüm için değer kaybı bedeli hesaplanamaz.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/946 Esas, 2025/677 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/118 Esas, 2023/240 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince ek karar ile davacılardan ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... ve davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi, 12 32... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmaz bedelinin davalı idareden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne ve taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara tapudaki payları oranında verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; el atma tarihinin tespit edilemediğini, rızai terk edilen yerlerin bedeline hükmedilemeyeceğini, bedelin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, rapora itirazların dikkate alınmadığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, objektif değer azaltıcı unsur uygulanması gerektiğini, arta kalan kısımda değer kaybı alınmasının hatalı olduğunu, vekâlet ücretinin maktu takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğu, davacı tarafça yapılmış bir rızai terk olmadığı, taşınmazın yüzölçümü ve geometrik durumuna göre arta kalan kısımda belirlenen değer kayıp oranında bir isabetsizlik bulunmadığı, hukuki el atma nedeniyle tazminat talebinden ibaret iş bu davada maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, davalı idare vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş; ancak davadan feragat eden bir kısım davacılar yönünden davadan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, hükümde el atılan kısmın yüzölçümünün hatalı yazılması, davacı taraf lehine maktu vekâlet ücreti yerine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... ... ile davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekâlet ücreti hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı belirtildiğinden ve eldeki davaya konu edilen hukuken el atılan bölüm yönünden bedele hükmedildiği gözetilerek maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi doğrudur.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ... vekilinin tüm, davalı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Dava konusu taşınmazın konumu, yüzölçümü, üzerinde apartman bulunduğu gözönünde bulundurulduğunda, taşınmazın el atmadan arta kalan bölümünde değer düşüklüğü oluşmayacağı gözetilmeden yanılgılı değerlendirme biçimiyle üzerinde bina olan kısım için % 10 değer düşüklüğü uygulanması hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı ... vekilinin tüm, davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacı ...'dan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ...' peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.