Haksız tutuklama nedeniyle el konulan silahın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi halinde, idarece silah veya rayiç bedelinin iade edilip edilmediği araştırılmadan ve el koyma anındaki rayiç değer tespit edilmeden maddi tazminata hükmedilemez.

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/263 E., 2022/430 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVATARİHİ : 15.01.2021
HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı ... davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiş olup

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız tutuklama nedeniyle 100.000,00 TL maddi, 1.000.000,00 manevi, ruhsatlı silahına el konulması nedeniyle 30.000,00 TL maddi 60.000,00 TL manevi tazminat, üzerine kayıtlı mal varlığı ve banka hesaplarına el konulması nedeniyle 20.000,00 TL maddi 100.000,00 TL manevi tazminat, gece vakti evinde ve adliyedeki odasında ölçüsüz şekilde icra edilen arama kararı nedeniyle 100.000,00 TL manevi tazminat, hukuka aykırı yakalama kararı nedeniyle 10.000 TL maddi tazminatın haksız tedbir tarihinden itibaren ödenmesine ilişkin talebinin davacıya ait silahın kamu görevinden ihraç olduğu gerekçesiyle 2016/17 sayılı genelge gereği teslim alınması gerektiğinin bildirildiği, bunun üzerine Nevşehir Valilik Makamının 19/12/2018 tarihli KGT-2013/181 sayılı onayı ile davacının bahse konu silahına ati ruhsatının 91/1779 sayılı yönetmeliğin 16/1-j bendi gereğince iptal edilerek, Emniyet Genel Müdürlüğünün EBYS- 20...01 333 sayılı yazılarına istinaden bahse konu silahın Emniyet Genel Müdürlüğünün 06/08/2018 tarihli ve 47227715-45285-32065-144904 sayılı emir yazıları gereğince 3713 sayılı Kanunun Ek-4 maddesi hükümlerince mülkiyetinin kamuya geçirilmesinin uygun görüldüğü, Emniyet Genel Müdürlüğünün anılan emir yazıları gereği davacıya ait silahın, iptal ve mülkiyeti kamuya geçirme onayı, menşei belgesi ile kriminal raporu ile birlikte Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığına teslim edilmek üzere, 15/05/2019 tarihinde Tekirdağ Emniyet Müdürlüğü Silah ve Patlayıcı Maddeler Şube Müdürlüğüne teslim edildiği, Tekirdağ Emniyet Müdürlüğünce görevlendirilen personel tarafından bahse konu silahın 26/01/2021 tarihli teslim tesellüm tutanağı ile Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığı Silah Mühimmat ve Teçhizat Şube Müdürlüğü Deposuna teslim edildiği, böylece davacıya ait silahın Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin 3, 16... maddelerine göre işlem yapılarak idareye teslim edildiği görülmek ile söz konusu işlemin idari işlem mahiyeti taşıdığı ve maddi tazminat konusu olmadığı, davacının mal varlığına tedbir konulması nedeniyle uğradığını iddia edttiği zararın, davacı tarafça delillendirilemediği, sunulan delil listesinde aramanın ölçüsüz, yakalamanın hukuka aykırı olduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle bu taleplere ilişkin tazminat isteminin reddi ile haksız tutuklama nedeniyle gelir kaybı yönünden net asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama ile 1.300,99 TL maddi tazminatın maddi kaybın doğduğu 15.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 5.083,67 TL maddi tazminatın ise maddi kaybın doğduğu 15.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi yasal faizi ile, 20.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 18.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, kararın davacı ... davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı ... vekilinin temyiz sebepleri; Yerel Mahkemenin yalnızca haksız tutuklama nedeniyle açılan davaya ilişkin değerlendirme yaptığına, diğer taleplere ilişkin olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmediğine, soyut ifadelerle diğer taleplerinin reddedildiğine, bilirkişilerden alınan rapora itibar edilmeyerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğuna, maddi tazminat miktarının asgari ücret hesabı üzerinden yapılmasının hukuka aykırı olduğuna, manevi tazminat miktarı olayın gelişimi, tutuklu kalınan süre, tutuklamanın gerçekleşme koşulları, kararın muhatabının hakim olması karşısında çok düşük kaldığına, ölçüsüz arama, hukuka aykırı arama, malvarlığına konulan haksız el koyma, hukuka aykırı olarak silahına el konulmasına ilişkin taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/21895 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma ve Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs etme suçlarından 18.07.2016-06.03.2017 tarihleri arasında toplam 231 gün tutuklu kaldığı, yürütülen soruşturma neticesinde 12.10.2020 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 27.11.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve itiraz olmaksızın kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, Kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı ... davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1- 3713 sayılı Terör Mücadele Kanununa 25.7.2018 tarihinde eklenen tarihli Ek 4. maddedeki "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar ile (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.) Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.) iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir, (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)Müsadere hükümleri saklıdır.

Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir. İadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir." şeklindeki düzenleme uyarınca hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen davacıya ait silah bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca el koyma işlemi yapılıp yapılmadığı tespit edilerek, mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi bakımından idarece davacıya silahın ya da rayiç bedelinin iade edilip edilmediği de araştırılarak sonucuna göre silahın el koyma anındaki rayiç bedellerinin bilirkişi marifetiyle tespit edilerek maddi tazminat miktarının faiz başlangıç tarihinin el koyma tarihi olarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- 5271 sayılı Kanunun 141/1-j bendinde ise "Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,...." kişilerin tazminat isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı, davacının tazminat istemi arasında tüm malvarlığına, banka hesaplarına hukuka aykırı bloke konulması nedeniyle maddi zararı olduğunu belirtmesi karşısında Mahkemece el koyma karar ve tutanaklarının dosya arasına alınması ve talep yönünden uygulanan tedbirin süresi ve diğer koşullar yönünden değerlendirme yapılması, özellikle bloke konulan banka hesaplarına ilişkin tedbirin konulduğu ve blokenin kaldırıldığı aralık esas alınmak üzere bu döneme ilişkin faiz işletilip işletilmediği, faiz işletilmemiş olması halinde bilirkişi marifetiyle bu döneme ilişkin uygulanacak yasal faizin tespiti ile maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2026 tarihinde karar verildi.