Dava konusu taşınmazın yargılama sırasında üçüncü bir kişiye devredilmesi hâlinde, mahkemece bu husus kendiliğinden gözetilerek davacıya davayı devralana yöneltme veya temlik edene karşı tazminat davası olarak sürdürme yönünde seçimlik hakkının hatırlatılması gerekir.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1396 E., 2025/1043 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/103 E., 2022/271 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmazsa bedel istemine ilişkindir.
Davacı vekili; tarafların müteveffa ...'in mirasçısı olup, davalıların murisin ikinci evlililiğinden olma çocukları olduğunu, murisin sağlığında maliki bulunduğu Edremit ili, ... Mahallesi, 144 ada, 4 parsel sayılı taşınmazın davacı mirasçıdan mal kaçırmak gayesiyle ikinci evliliğinden olma çocukları olan davalılara 05.04.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı muvazaalı satış işlemi ile yarı hisseli olarak devrettiğini ileri sürerek tapu kaydının muris muvazaası nedeniyle iptali ile miras payı oranında davacı adına tesciline, olmadığı takdirde miras payı oranında olan hakkına karşılık gelecek güncel bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davacının iddia hususlarının doğru olmadığını, ileri sürdüğü hadiselerin ispata elverişli olmadığı, murisin dava konusu olmayan başka taşınmazlarını da dava dışı kişilere devrettiğini, dava konusu taşınmazın da üçüncü bir kişiye satılmaması amacıyla taraflarınca satın alındığını, üçüncü kişilere yapılan satış gibi müvekkiline yapılan satışın da hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, dava ve duruşmalara katılmamış, davaya karşı savunma getirmemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazın tapuda gösterildiği gibi satış değil bağış niteliğinde devredildiği, tapuda devir sebebinin bağış olarak beyan edilmesi gerektiği hâlde satış olarak gösterilerek irade ile beyan arasında uyumsuzluk oluşturmak suretiyle resmi şekil şartına aykırı davranılarak muvazaa yapıldığı kanaatine ulaşıldığı belirtilerek davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının davacının Edremit Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.08.2016 tarih, 2016/1081 Esas ve 2016/1011 Karar sayılı dosyasından verilen mirasçılık belgesindeki miras payı oranında iptali ile yine bu pay oranında davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; murisin davacı mirasçısından mal kaçırmak amacıyla dava konusu taşınmazı davalılara devrettiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden, dava konusu 144 ada, 4 parsel sayılı taşınmazın 30.04.2024 tarihinde dava dışı ......'e satış suretiyle devredildiği, davalıların kayıt maliki olmadığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125. maddesinde dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usuli işlemler düzenlenmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre iki taraftan biri dava konusunu bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta, dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir.

Hâl böyle olunca; öncelikle dava konusu taşınmazın güncel tapu kayıtları ve dayanak tüm belgeleri getirtilip kayıt maliki tespit edilerek kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125. maddesi çerçevesinde davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı, bu yöndeki usuli eksiklik giderildikten sonra dosya kapsamındaki deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yönlerden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.